Վիրահատությունն արդեն ավարտված է․ սա մեծ քայլ է։ Սակայն հենց հիմա սկսվում է երկրորդ փուլը՝ վերականգնումը։ Այն պահանջում է ձեր մասնակցությունը ոչ պակաս, քան վիրահատությանը նախապատրաստվելը։
Ինչպես է փոխվում քիթը ժամանակի ընթացքում. իրատեսական ժամանակացույց
- 1–4-րդ օրեր․ այտուցը, քթի փակվածությունն ու ճնշման զգացողությունը հասնում են առավելագույնի։ Քթով շնչելը դժվար է, սակայն մասամբ հնարավոր է սպլինտների օդատար անցքերով։ Սա նորմալ է։
- 7-րդ օր․ հեռացվում են արտաքին ֆիքսացիան և սպլինտները։ Շնչառությունն անմիջապես բարելավվում է։ Քիթը դեռ այտուցված է, այդ պատճառով ձևը կարող է կոպիտ թվալ, իսկ քթի ծայրը՝ մեծ և լայն։ Սա վերջնական տեսքը չէ։
- 2–4-րդ շաբաթներ․ այտուցը նկատելիորեն նվազում է, սակայն ոչ հավասարաչափ։ Քթի ծայրի այտուցն ամենաերկարն է պահպանվում։
- 2–3-րդ ամիսներ․ այտուցի հիմնական մասն անցնում է։ Քթի ձևն ավելի հստակ է դառնում, և երևում են արդյունքի առաջին ուրվագծերը։ Սա դեռ վերջնական արդյունքը չէ․ քթի ծայրը շարունակում է փոխվել։
- 6 ամիս․ վերջնական արդյունքի մոտ 75–80%-ն արդեն տեսանելի է։ Առաջին հիմնավորված եզրակացությունները կարելի է անել այս փուլում։
- 12 ամիս․ արդյունքը լիովին ձևավորված է։ Սա վերջնական գնահատման և նախնական վիճակի հետ համեմատելու ճիշտ ժամանակն է։
Ինչ չի կարելի անել և ինչու
- Գերտաքանալ՝ բաղնիք, սաունա, տաք լոգանք, արևի ուղիղ ճառագայթներ։ Ջերմությունն ընդլայնում է անոթները, ուժեղացնում այտուցը և կարող է արյունահոսություն առաջացնել։ Առնվազն 3 ամիս պետք է բացառել։
- Ակտիվ սպորտով զբաղվել․ զարկերակային ճնշման բարձրացումը դանդաղեցնում է այտուցի նվազումը։ Թեթև քայլքը թույլատրվում է 2 շաբաթ անց, իսկ կարդիո և ուժային մարզումները՝ 4–6 շաբաթ անց։
- Ակնոց կրել քթի կամրջակին․ ճնշումը կարող է ձևախախտել դեռևս չամրացած աճառներն ու փափուկ հյուսվածքները։ Առնվազն 6 ամիս պետք է օգտագործել կոնտակտային ոսպնյակներ կամ ակնոցը ճակատին ամրացնող հատուկ ժապավեն։
- Քիթը փչել․ առաջին շաբաթների ընթացքում առաջացող կտրուկ ճնշումը կարող է խախտել քթի միջնապատի դիրքը։ Ես սովորեցնում եմ հատուկ «Բուրատինո» մեթոդը, որը թույլ է տալիս անվտանգ մաքրել քթի խոռոչը։
- Ասպիրին և իբուպրոֆեն ընդունել առանց համաձայնեցնելու․ դրանք բարձրացնում են արյունահոսության վտանգը։ Ցավազրկող դեղամիջոցները պետք է ընդունել միայն նշանակված սխեմայով։
- Ալկոհոլ օգտագործել․ այն ընդլայնում է անոթները և դանդաղեցնում հյուսվածքների վերականգնումը։ Բացառել առնվազն 1 ամսով։
- Ծխել․ ծխող պացիենտների մոտ քթի լորձաթաղանթի վերականգնման գործընթացները զգալիորեն դանդաղում են։ Բացառել կամ հնարավորինս սահմանափակել 1–2 ամսով։
Ինչու է կարևոր հետևել փոփոխությունների ընթացքին
Կլինեն օրեր, երբ քիթն ավելի լավ տեսք կունենա, և օրեր, երբ այտուցն ավելի նկատելի կլինի։ Սա նորմալ է։ Հյուսվածքներն արձագանքում են քնի պակասին, սթրեսին, աղի սննդին, շոգ եղանակին և ավիաթռիչքներին։ Մեկ անհաջող օրը դեռևս եզրակացություններ անելու պատճառ չէ։
Խնդրում եմ սահմանված ժամկետներում ուղարկել լուսանկարային հաշվետվություններ՝ 1–6-րդ, 9-րդ և 12-րդ ամիսներին։ Անհրաժեշտ դիրքերն են՝ դիմացից, երկու կողմի կիսապրոֆիլ, ներքևից և երկու կողմի պրոֆիլ։ Այս լուսանկարների միջոցով ես տեսնում եմ փոփոխությունների իրական ընթացքը և կարող եմ անհրաժեշտության դեպքում շտկել հետվիրահատական խնամքն ու տալ համապատասխան խորհուրդներ։
Երբ գրել անմիջապես և չսպասել
- 38°C-ից բարձր ջերմություն՝ մեկ օրից ավելի,
- Աճող ցավ կամ այտուցի ուժգնացում՝ դրա նվազման փոխարեն,
- Քթի մաշկի գույնի փոփոխություն (կարմրություն, կապտավուն երանգ),
- Թարախային կամ ոչ բնորոշ արտադրություն,
- Ցանկացած իրավիճակ, որը ձեզ անսովոր կամ մտահոգիչ է թվում։
Հետվիրահատական շրջանը պարզապես «սպասելու և դիմանալու» ժամանակ չէ։ Սա համատեղ աշխատանք է․ ձեր կարգապահությունն ու ժամանակին տրված հարցերն անմիջականորեն ազդում են վերջնական արդյունքի վրա։
